Memurların tabi olduğu 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda değişiklik öngören tasarı gelecek hafta Meclis'e sevk edilecek. Başbakanlık'ta konuya ilişkin bir toplantı düzenleyen Yazıcı, tasarı ile 1965 yılında çıkarılan, ancak daha sonraki yıllarda kısmi değişikliklere tabi tutulan Devlet Memurları Kanunu'nda yeni düzenlemelere gidileceğini söyledi. Kamu çalışanlarının yüzde 62'sini devlet memurlarının oluşturduğunu belirten Yazıcı, halen devlette çalışan 1 milyon 769 bin 730 memurun yüzde 66'sının erkek, yüzde 34'ünün ise kadın olduğunu söyledi.
Memurların 244 bin 500'ünün merkezde, 1 milyon 517 bin 359'unun ise taşrada istihdam edildiğini kaydeden Bakan Yazıcı, memurların 13 bin 175'inin de kariyer uzmanı ve uzman yardımcısı olarak görev yaptığını bildirdi.
Diğer çalışanlarla birlikte kamuda istihdam edilen personel sayısının 2 milyon 824 bin 430'a ulaştığını ifade eden Yazıcı, günümüzde en düşük memur maaşının 1254 lira en yüksek maaşın 5789 lira, ortalama maaşın da 1529 lira olduğunu vurguladı.
Ancak Devlet Memurları Kanunun’da yapılacak olan bu değişiklik neleri içeriyor? Çalışanlar hangi hakları kazanıyor veya kaybediyor?
Kamuda Çalışan Hızla Azalıyor!
AKP’nin iktidara geldiği 2002 yılından bu yana Kamuda Çalışan sayısı hızla düşmektedir.Çok sayıda çalışan istifa emeklilik gibi nedenlerle kamudan ayrılmış olmasına rağmen aynı sayıda personel istihdam edilmemiştir.Her fırsatta devletin iş kapısı olarak görülmemesini söyleyen siyasi iktidar bunun bir göstergesi olarak çalışan sayısını düşürmektedir.Nüfusları Türkiye’ye yakın olan Almanya ve Fransa’da çalışanların nüfusa oranı % 8-9 civarında iken bu oran ülkemizde % 3 civarındadır.
Kamudaki Genel Müdür Yardımcılıkları ve şube müdürlükleri kaldırılacak ve Genel müdür onun altında daire başkanlıkları ve daire başkanlıklarına bağlı uzmanlar görev yapacaklardır. Bunların dışındaki tüm memurlar görevlerine son verilip sözleşmeye alınacaklar.Sözleşmeli hale gelen memurlar iki yılda bir amirleri ile sözleşme yapacaklar ; amirlerinin uygun bulmadığı memurların ise sözleşmeleri yenilenmeyebilecek.
Özel sektörde çalışanlarına kamu üst yönetimde istihdam olanağı
Üst yönetimde yeni bir yaklaşıma gidiliyor. Kamuda müsteşar, başkan, genel müdür gibi bazı üst yönetici kadrolarında, özel sektörde çalışmış nitelikli personelin de istihdam edilmesinin önü açılıyor. Düzenleme ile bazı üst yönetim görevlerine atanacakların özel sektördeki görev sürelerinin de kamuda geçmiş gibi değerlendirilmesi öngörülüyor.
Memurlara uygulanacak disiplin cezaları da ağırlaştırılmmıştır.Buna göre:
Aylıktan kesme cezası öngören fiiller:
1) Hizmette gösterdiği yetersizlik sebebiyle kurumlarının stratejik plan ve performans hedeflerinin gerçekleşmemesine yol açmak.
2) Usulsüz şikâyette bulunmak.
3) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak.
Kademe ilerleme cezasını öngören fiiller:
1) Kendini geliştirme, sorun çözme, planlama konularında yeterli gayret ve çaba göstermemek.
2) Verilen emirlere itiraz etmek, görevleri tam ve zamanında yapmamak, hizmetin yürütülmesinde ve görevin yerine getirilmesinde kurumlarınca
belirlenen usul ve esaslara uymamak.
3) Göreviyle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak.
4) Görev sırasında amirlerine hal ve hareketleri ile saygısız davranmak.
5) Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak.
6) Kurumların çalışma ortamını ve düzenini bozmak.
7) Yetkili olmadığı halde basına, haber ajanslarına veya radyo ve televizyon kurumlarına bilgi veya demeç vermek.
Devlet memurluğundan çıkarma:
1) Amirlerine, maiyetindekilere ve iş sahiplerine fiili tecavüzde bulunmak.
2) Bir yıl içerisinde toplam iki defa kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıyla tecziye.
Memurlara Grev Yasağı Geliyor.
Memurlara sendikaları tarafından alınan grev ve iş bırakma eylemlerinden dolayı ceza verilemiyor.Verilen cezaların hepsi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nde memur leyhine bozuluyor.Yeni düzenlemeyle memurlar sözleşmeli hale getirilip ; memurun grev kararı alması , propaganda yapması herhangi bir greve katılması , katılmaya teşebbüs etmesi,grevi desteklemesi yasaklanıyor.
İŞÇİ-MEMUR AYIRIMI KALKIYOR: Memur emeklisi ile işçi-esnaf emeklisi arasındaki fark da ortadan kalkacak. Emekliler de toplu sözleşmeden yararlanacak. Böylece toplam 9 milyon emekli de toplu sözleşmedeki mali ve sosyal haklardan yararlanmış olacak. Memur ve emekliler için nihai zam oranını hükümet değil, oluşturulacak Uzlaştırma Kurulu belirleyecek.
İşini yapmayan memurun meslek hayatı bitecek.
İŞ GARANTİSİ OLMAYACAK: AB ile yürütülen müzakerelerde en çok tartışılan konulardan biri de yasadaki "iş garantisi" oldu. AB tarafı, iş garantisinin serbest çalışma mekanizmasına ters düştüğünü bildirirken, 2013'e kadar bu konuda da düzenleme yapılacak.
Böylece memurların iş güvencesi ortadan kalkıyor ve sözleşme sonunda yeterli görülmeyen veya disiplin suçu işleyenlerin işlerine son verilmesi uygulaması getiriliyor.
ÖZEL SEKTÖR MANTIĞI İŞLEYECEK: Çalışmayan, işini aksatan, verdiği hizmette vatandaşa kötü davranan memurlar uyarılacak, gerekli durumda da işine son verilebilecek.
SİCİL PUAN UYGULAMASINA SON: Düzenleme ile memurlara sicil puanı verilmesi uygulaması sona erecek. Bunun yerine disiplin kurallarının uygulanmasını esas alan yeni düzenleme yapılacak.
TOPLU GÖRÜŞME HAKKI: Referanduma sunulacak Anayasa kapsamında memur toplu görüşme hakkına da sahip olabilecek. Ancak grev hakkı olmayacak.Ocak Nisan Temmuz ve Eylül aylarında Toplu Görüşme Primi adı altında toplam 122 TL ( dörde bölünerek) ödeme yapılacak.
SAĞLIK ÇALIŞANLARI: Sağlık çalışanlarının 9 saat olan günlük çalışma süreleri 8 saate inecek. Ancak Öğle yemeği arası olmadığından sağlık çalışanları öğle yemeğinden ücretsiz yararlandırılırken tasarıyla ücretli yararlanacaklar ya da yemeklerini kendileri karşılayacak. İtfaiye personelinin tamamı genel idare hizmetleri sınıfına geçirilecek.
HASTASI OLANA 1 SAAT İZİN: Ailesinde bakıma muhtaç engelli fert bulunan ya da hastası olan memura günde 1 saat izin verilecek. Bu durumda olan personel ayrıca nöbet ve gece çalışmasından muaf tutulacak.
HER ÇOCUK İÇİN YARDIM ÖDENECEK: Mevcut yasaya göre memura ödenen çocuk yardımı, 2 çocukla sınırlı. 5 çocuğu olan memurla 2 çocuğu olan memur aynı çocuk yardımını alıyor. Varılan mutabakata göre bu madde değiştirilerek sınırlama kalkarak, her çocuk için ayrı ayrı çocuk yardımı ödenecek.
GİYECEK DEĞİL, PARA YARDIMI: Memura artık giyecek yardımı yapılmayacak. Bunun yerine giyecek yardımının parası nakit olarak verilecek. Emekli olan personele ödenen 500 TL'lik yolluk tutarı 750 liraya yükseltilecek.
İyileştirme gibi görünen toplumun tüm kesimlerine makyajlı yönleri gösterilen bu tasarı memurlar için kıyım niteliğindedir. Pek çok hak getirilmiş gibi gösterilmesine rağmen hayati konularda memurun aleyhine olan bir düzenleme olacaktır.
Benim şahsi görüşüm bu tasarı kesinlikle yasalaşmaz. Sendikaların bu noktada direnç göstereceğini umuyorum. Adına reform denen tasarılarla hayatımız gün be gün daha kötüye götürülürken hiçbir memur bu tasarıya olumlu bakamaz.